خارهاى صلب كوتاه مثل دندانه ارّه و جوف آن متخلخل و مملوّ از رطوبت و چون آن را بشكافند ، از آن رطوبت غليظ ، لزج و چسبيده به دست مىآيد و بيخ آن غليظ مانند تربده ، جمله اين نبات تلخ مزه ذى رطوبت لزج ثقيل الرائعه مىباشد و مدّتى باقى مىماند و جوهر آن از گرمى آفتاب و هوا فاسد نمىشود و اين دليل غلظت رطوبت آن است . گرم و خشك در دوّم است . محلّل اورام و ملحم جراحات تازه و مانع انتشار آكله است ، قابض تسكين درد اعضاء ، مسهل سودا است . « 1 » صبر ، عصاره درختى است كه برگهاى آن دراز و از ميانه درخت آن شاخه‌اى پديد مىآيد ، بر سرش گل زرد مىرويد . در اغراض 632 گويد : صبر به كسر باء عصاره نباتى است برگش شبيه به برگ كلم و بسيار ضخيم و شبيه به برگ يمانى كه در مازندران انجير بغدادى گويند و بيخش به قدر شلغم و از يك بيخ زياده بر ده عدد ، مىرويد و مملو از رطوبت در غايت تلخى و چون مدّتى بگذرد ، از وسط برگها ساقه‌اش مىرويد قريب به ذرعى و پر از رطوبت عسلى با اندك حلاوت كريه الرايحه و ثمرش مثل غوره خرما و در آخر سرخ مىشود و بايد ضعيف الاحشا خصوصا صاحبان ضعف جگر و امعاء و كسانى كه بواسير دارند ، از اين گياه استفاده نكنند . صبر ، مقر ، علوا ، صبر را به سريانى علوا و به فارسى الوا و به رومى الو گويند و در مغرب صباره نامند . فارسى : صبر زرد ، عربى : الصبر ، صبر ، المقر . آلوئس يا صبر زرد ، داراى دو اثر مقوّى و مسهل است . مقدار كم يعنى 05 / 0 تا 10 / 0 گرم آن اثر محلّل و مقوّى معده دارد و به‌عنوان تقويت كننده دستگاه هضم به كار مىرود و تصوّر مىكنند كه اين عمل براى آن است كه اين مادّه به‌طور خفيف مخاط روده را تحريك كرده ، از توقّف موادّ در آنجا جلوگيرى به عمل مىآورد . از اين نظر در موارد سوء هضم‌هايى كه منشأ آنها ضعف عمل دستگاه گوارش باشد مفيد است . و همچنين به‌عنوان مقوّى معده ، به مقدار كم مصرف مىشود . ضمنا مقدار متوسط آن به‌عنوان مليّن

--> ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 3 ، ص 163 ؛ تحفه حكيم ، ص 171 .